De Radetzky mars
De wereldberoemde compositie van Johann Strauss I: Een ritme dat je gewoon niet kunt weerstaan

Oostenrijk deelt een bijzondere geschiedenis met de Radetzky Mars: in het revolutionaire jaar 1848 componeerde Johann Strauss I wat zijn wereldberoemde stuk zou worden.

Oostenrijk en de Radetzky Mars hebben een bijzondere band. Het beroemdste stuk van Johann Strauss I, gecomponeerd in het revolutionaire jaar 1848, heeft lange tijd de status van onofficieel volkslied gehad.

Walskoning en marketinggenie

Johann Strauss I, componist van de Radetzky Mars

Johann Strauss I werd op 14 maart 1804 in Wenen geboren als zoon van een brouwerij-eigenaar. Al op jonge leeftijd voelde hij zich aangetrokken tot muziek, vooral door het bewonderen van de "Linzer Geiger", reizende muzikanten die optraden langs de oevers van de Donau. In 1823 sloot hij zich aan bij het ensemble van Joseph Lanner en in 1827 had hij zijn eigen groep opgericht, waarmee hij de nu wereldberoemde Weense wals hielp vormgeven.

Door middel van innovatieve marketingstrategieën en grootse evenementen, zoals die in de beroemde Weense zaal "Zum Sperl", bereikte hij een enorme populariteit. Strauss toerde door Engeland en Frankrijk en liet een nalatenschap van meer dan 250 composities na. Zijn beroemdste werk blijft de Radetzky-mars, die tot op de dag van vandaag geliefd is.

De man achter de mars

Veldmaarschalk Radetzky

Veldmaarschalk Josef Wenzel Radetzky von Radetz was al 81 jaar oud toen hij op 25 juli 1848 het Sardijnse leger versloeg in de Slag bij Custoza. Zijn overwinning deed meer dan alleen de Oostenrijkse macht in Noord-Italië veiligstellen; het versterkte ook de conservatieve krachten in Wenen, die sinds de maartrevolutie van 1848 met opstanden hadden geworsteld en zich verzetten tegen liberale hervormingen.

Radetzky's triomf werd met veel tamtam gevierd. Op 31 augustus 1848 werd er een groot feest gehouden in het Weense Wasserglacis, waar Johann Strauss I de opdracht kreeg om een compositie te schrijven. Strauss maakte zijn loyaliteit duidelijk door de kant van de aanhangers van de keizer te kiezen - een schril contrast met zijn zoon, Johann Strauss II, die sympathiseerde met de revolutionairen.

Wist je dat ...

... mensen al mee klapten tijdens de première?

De Radetzky mars nooit faalt om het publiek te boeien op het jaarlijkse Nieuwjaarsconcert van de Weens Filharmonisch. Sinds 1946 wordt het uitgevoerd als toegift, waarbij het traditionele klappen - hard en zacht op precies de juiste momenten - een geliefd ritueel is geworden.

... dat de Radetzky Mars ook in een nieuw ritme weerklinkt?

De jonge Oostenrijkse componist Componist Christian Heschl heeft een nieuw arrangement gemaakt. Verrijkt met speelse toonladders en levendige syncopen klinkt deze versie ongewoon dansant.

... de Radetzky Mars beroemd is buiten de concertzaal?

Joseph Roth vereeuwigde hem in zijn gelijknamige roman uit 1932. En voor de thuiswedstrijden van het Oostenrijkse nationale voetbalteam wordt de Radetzky-mars de sfeer in het stadion.

Historie van het Nieuwjaarsconcert

De Wiener Philharmoniker en "hun" Radetzky-mars

De Radetzky-mars maakte zijn debuut bij de nu wereldberoemde Weens filharmonisch Nieuwjaarsconcert op 1 januari 1946. Het uitgevoerde stuk was een arrangement van Leopold Weninger uit 1914, dat ook was gebruikt voor de eerste uitvoering van de mars door de Philharmonie in 1928.

Sindsdien is de Radetzky mars een onmisbare toegift geworden bij het jaarlijkse concert. In de loop der jaren zijn er echter verschillende handgeschreven wijzigingen aangebracht, waardoor het originele arrangement niet meer wordt uitgevoerd. In 2019 besloot het bestuur van de Wiener Philharmoniker om een officiële nieuwe editie te maken, die nu tijdens het concert wordt gebruikt.

Christian Thielemann dirigeert de Wiener Philharmoniker tijdens het Nieuwjaarsconcert 2024

Voor iedereen die van Wenen, de muziek en de cultuur houdt

FAQs

Veldmaarschalk Josef Wenzel Radetzky von Radetz was al 81 jaar oud toen hij op 25 juli 1848 het Sardijnse leger versloeg in de Slag bij Custoza. Zijn overwinning was meer dan alleen een versterking van de Oostenrijkse macht in Noord-Italië; het versterkte ook de conservatieve krachten in Wenen, die sinds de maartrevolutie van 1848 te kampen hadden met opstanden en liberale hervormingen.

Radetzky's triomf werd groots gevierd. Op 31 augustus 1848 werd er een festival gehouden in het Weense Wasserglacis, waar Johann Strauss I de opdracht kreeg om een compositie bij te dragen. Strauss sloot zich stevig aan bij de loyalisten van het keizerrijk - een interessant contrast met zijn zoon, Johann Strauss II, die openlijk sympathiseerde met de revolutionairen.

Johann Strauss I, geboren op 14 maart 1804 in Wenen, componeerde de Radetzky-mars in 1848. Nadat hij in het orkest van Joseph Lanner had gespeeld, richtte Strauss al snel zijn eigen ensemble op en gaf vorm aan wat de wereldberoemde Weense wals zou worden.

De Radetzky-mars werd gecomponeerd ter ere van veldmaarschalk Josef Wenzel Radetzky von Radetz, die op hoge leeftijd een beslissende overwinning behaalde op het Sardijnse leger in de Slag bij Custoza.

De Radetzky mars werd voor het eerst uitgevoerd tijdens het inmiddels wereldberoemde Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker op 1 januari 1946. Sindsdien is het een essentiële toegift geworden tijdens het jaarlijkse concert. Het oorspronkelijke arrangement is echter meerdere keren met de hand geschreven en aangepast, waardoor het niet meer wordt uitgevoerd zoals het oorspronkelijk was gecomponeerd. In 2019 besloot het bestuur van de Wiener Philharmoniker om een officiële nieuwe editie te maken, die nu tijdens het concert wordt gespeeld.

Dit zou jullie ook kunnen interesseren

Ontdek het beste van Oostenrijk